Η παρουσία του αρχιεπισκόπου Αμερικής σε εγκαίνια τουρκικού ουρανοξύστη και οι σχετιζόμενες με το γεγονός αυτό δηλώσεις του δημιούργησαν εύλογα ερωτήματα στους κόλπους της Ομογένειας, αλλά και στην Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και ένα κλίμα εσωστρέφειας που δεν χρειαζόταν αυτή την στιγμή. Με τον τουρκικό επεκτατισμό να βρίσκεται στα ύψη και την διεθνή εικόνα του «σουλτάνου» Ερντογάν στο ναδίρ, η παρούσα συγκυρία ήταν κατάλληλη για μια ολομέτωπη διπλωματική επίθεση που θα προωθούσε τις ελληνικές θέσεις και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για να περιορισθεί το κράτος-τρομοκράτης που λέγεται Τουρκία. Αντιθέτως, ανταποκρινόμενος στο «γκελ μπουρντά» του κ. Ερντογάν, δημιουργήθηκε εμπλοκή στις σχέσεις της ελλαδικής και κυπριακής διπλωματίας με τον αρχιεπίσκοπο, αφού οι πρώτες δεν μπορούσαν να αφήσουν την «προκλητική» φωτογραφία, όπου φιγουράριζε και ο γιαλαντζί αρχηγός του ψευδοκράτους, να περάσει έτσι.

Συνεπώς, το λιγότερο που θα μπορούσε να πει κανείς είναι ότι εξαιτίας ατυχών χειρισμών, ο Ελληνισμός δεν αξιοποίησε την ευκαιρία που προσέφεραν οι σημερινές διεθνείς συγκυρίες προς όφελός του και άφησε τον πονηρό και εφτάψυχο σουλτάνο να εκμεταλλευτεί την κατάσταση, βγαίνοντας κερδισμένος κι από πάνω. Η φωτογραφία με τον προβεβλημένο ορθόδοξο ιεράρχη θα χρησιμοποιηθεί δεόντως από την τουρκική διπλωματία για να καλλιεργήσει την (ψευδή) εικόνα που θέλει, ενώ παράλληλα, δημιουργούνται τριβές στις σχέσεις του Ελληνισμού με φυσικούς συμμάχους του στον αγώνα κατά του τουρκικού ηγεμονισμού, όπως το ισχυρό λόμπι των Αρμενίων, και σπείρεται η διχόνοια μεταξύ των θεσμών του Ελληνισμού.  

Να γίνει το πάθημα μάθημα για τον οργανωμένο Ελληνισμό

Μετά την συγγνώμη του αρχιεπισκόπου, η οποία προκάλεσε περαιτέρω εν(σ)τάσεις λόγω των ασαφειών που παρουσίαζε στην διατύπωσή της, επιχειρήθηκε να δοθεί ένα τέλος εκ μέρους των ελλαδικών και κυπριακών κυβερνήσεων. Όμως, αν το πάθημα δεν γίνει μάθημα για την θεσμική λειτουργία του οικουμενικού Ελληνισμού, η νίκη θα είναι ολοκληρωτική για την Τουρκία.

Η Ομογένεια χρειάζεται επειγόντως περισσότερο συντονισμό και πλουραλισμό στην διοργάνωσή της, ώστε το Οικουμενικό Πατριαρχείο να θωρακίζεται και να υπερασπίζεται καλύτερα από τους υποτιθέμενους εκβιασμούς της Άγκυρας και η διαμόρφωση της επίσημης «γραμμής» της οργανωμένης Ομογένειας να γίνεται με μεγαλύτερη διαφάνεια, μεσομακροπρόθεσμο σχεδιασμό και δημιουργικό διάλογο.

Παρά το μέγεθος και την οικονομική επιφάνεια της Ομογένειας των ΗΠΑ, είναι γεγονός ότι ένα τέτοιο εγχείρημα ή καλύτερα αρχιτεκτόνημα ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε, τουλάχιστον μετά τον Β΄ ΠΠ. Σε ατομικό επίπεδο, η Ομογένεια της Αμερικής διαθέτει πολύ αξιόλογους πρεσβευτές του Ελληνισμού, οι οποίοι ξεχωρίζουν και αριστεύουν σε πολλούς και ποικίλους τομείς. Όμως, προφανώς κάτι φταίει και συλλογικά δεν μπορεί να μιμηθεί τις επιμέρους επιτυχίες των μελών της.

Χρόνιες θεσμικές ελλείψεις στην Ομογένεια της Αμερικής

Φυσικά, υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι σύλλογοι και οργανώσεις που έχουν προσφέρει σημαντικές ευεργεσίες στην πατρίδα, χτίζοντας νοσοκομεία, σχολεία και άλλα ευαγή ιδρύματα. Πάντως, από απόψεως παναμερικανικού συντονισμού της ελληνικής παροικίας, οι επιδόσεις βρίσκονται επεικώς κάτω από την βάση. Υπάρχουν καραμπινάτες ενδεικτικές περιπτώσεις, όπως η παντελής έλλειψη συντονισμού και προγραμματισμού επενδύσεων για τα ομογενειακά σχολεία. Οι προχειρότητες στο θέμα της παιδείας, που υπάρχουν για δεκαετίες τώρα, με την κάθε ενορία να καλείται από μόνη της «να βγάζει το φίδι από την τρύπα» και πολλές φορές να ανταγωνίζεται το ένα «κοινοτικό» σχολείο με το άλλο, θα έπρεπε να σημάνουν συναγερμό σε ανώτατο επίπεδο (κυβέρνηση, Οικουμενικό Πατριαρχείο, κτλ.).

Τα ίδια και χειρότερα συμβαίνουν με οργανισμούς που φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ως αιγίδες διαφόρων σωματείων-συλλόγων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παρατεταμένη κρίση στην Ομοσπονδία Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Ν. Υόρκης, η οποία έχει χωρισθεί σε τουλάχιστον δύο παρατάξεις, με τις διαφορές να οδεύουν προς επίλυση στα αμερικανικά δικαστήρια. Ο τραγέλαφος της κατάστασης θα ήταν ανάξιος σχολιασμού, εάν η συγκεκριμένη ομοσπονδία δεν ήταν επιφορτισμένη με την διοργάνωση της ετήσιας παρέλασης για την ελληνική ανεξαρτησία και εάν υπήρχαν άλλες εναλλακτικές λύσεις. Δυστυχώς, η έλλειψη συντονιστικών οργάνων σε δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο επίπεδο καθιστά την κατάσταση επικίνδυνη. Κοτζάμ ομογένεια εκατομμυρίων Ελλήνων και δεν υπάρχει ένα κανονικό φόρουμ όπου μπορεί να διεξαχθεί ένας ανοικτός διάλογος για χρόνια προβλήματα, όπως η παιδεία, τα εθνικά θέματα, η ψήφος των αποδήμων, η στρατηγική επένδυση σε ευαγή ιδρύματα, κτλ.

Οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις από την Ελλάδα υπήρξαν κατώτερες των περιστάσεων και κινήθηκαν, ως συνήθως, βάσει κομματικών συμφερόντων. Εδώ έσπευσε, δια του κ. Κατρούγκαλου, ο Σύριζα, το κόμμα που παίρνει το πρωτάθλημα εθνομηδενισμού και εκκλησιομάχου πολιτικής, για να δηλώσει ότι «εθίγη» από την έκφραση κυβερνητικής δυσαρέσκειας σχετικά με το διπλωματικό ατόπημα του αρχιεπισκόπου. Πρόκειται για το ίδιο κόμμα που αγνοούσε επιδεικτικά τις εκκλησιαστικές αρχές του εξωτερικού όταν κυβερνούσε…

Στην συνέχεια, τοποθετήθηκε ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος επί του ζητήματος, παριστάνοντας τον δήθεν υπερασπιστή του Φαναρίου και κάνοντας μαθήματα περί «κοσμοπολιτισμού». Μιλάμε για τον ίδιο υπουργό που συνέδεσε το όνομά του με τον δυσώνυμο νόμο περί ευθύνης υπουργών (χαρακτηριστικό παράδειγμα επαρχιωτίλας και κομματισμού) και τον ληστρικό ΕΝΦΙΑ, με όλα τα στραβά που τον συνοδεύουν.

Περί πραγματικού κοσμοπολιτισμού

Εάν πράγματι εκόπτετο το ελλαδικό πολιτικό σύστημα για τον πάλαι ποτέ διαλάμψαντα κοσμοπολιτισμό των Ελλήνων, και δη του εξωτερικού, δεν θα προέτασσε τον μικροκομματισμό στις συναλλαγές του με τους όπου γης Έλληνες πολίτες (πρβλ., π.χ. τον απαράδεκτο νόμο για την ψήφο των αποδήμων). Επίσης, θα συνέδραμε ώστε να οργανωθεί η ομογένεια σε πραγματικές κοινότητες, στο πρότυπο των προεπαναστατικών ελληνικών κοινοτήτων της Ευρώπης ή των ελληνικών κοινοτήτων της Αιγύπτου του 19ου και 20ου αιώνα. Θα συνένωνε όλες τις υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας ώστε να εργαστούν αρμονικά για κοινούς στόχους. Θα εξασφάλιζε και την συναίνεση της Εκκλησίας σε αυτό το σπουδαίο εγχείρημα, έστω και αν αυτό θα σήμαινε ότι θα εξέλειπε η «ενός ανδρός αρχή» ή ο ρόλος του «εθνάρχη».  

Εάν υπήρχαν σωστά δομημένες κοινότητες, ίσως να είχαν προληφθεί τα κακώς κείμενα με την ανέγερση του Ι.Ν. Αγίου Νικολάου στο Σημείο Μηδέν, που έχει καταντήσει ένα σύγχρονο και πανάκριβο «γεφύρι της Άρτας». Ίσως να γινόταν σοβαρή δουλειά για την περίσωση και διάδοση της ελληνικής γλώσσας που θα συνάρπαζε όχι μόνο τις νεώτερες γενιές της Ομογένειας, αλλά της κοινωνίας εν γένει. Ίσως να υπήρχαν δικλείδες ασφαλείας σχετικά με την λήψη αποφάσεων που αφορούν τα εθνικά μας θέματα, όπως έχουν οι Εβραίοι της Διασποράς, ώστε να μην χόρευε την ομογένεια στο ταψί ή εξέθετε ιερούς θεσμούς του Γένους ο κάθε κ. Ερντογάν.

Σε κάθε περίπτωση, εάν κάποιος ιερωμένος αποφάσιζε να «κάνει του κεφαλιού του» και να κινηθεί εκτός γραμμής, θα γινόταν ξεκάθαρο ότι αντιπροσώπευε μόνο τον εαυτό του και όχι την παροικία, δηλαδή θα απομονωνόταν, ώστε να διασφαλιστούν οι σχέσεις της Ομογένειας με συμμάχους της.

Συνέρχοντας από ένα λάθος και… το δις εξαμαρτείν

Η απόφαση του αρχιεπισκόπου να παραστεί στην φιέστα του κ. Ερντογάν σε μια εποχή όπου η τοξικότητα του δευτέρου τον έχει αποξενώσει από τους περισσότερους ηγέτες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου του Αμερικανού προέδρου, σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως. Απασχόλησε δυνατούς γεωπολιτικούς αναλυτές, π.χ. τον κ. Ιωάννη Μάζη, που την κατέκριναν ως σοβαρό πολιτικό-διπλωματικό λάθος. Ο Ελληνισμός πλήρωσε το τίμημα με εσωστρέφεια, ζημιά στην εικόνα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, πράγμα που θα εκμεταλλευτεί από εχθρούς του και φυγόκεντρες δυνάμεις για να το αποξενώσουν από το ποίμνιό του στις ΗΠΑ.

Εντούτοις, κάθε ήττα προσφέρει ένα δίδαγμα και μια ευκαιρία να αποφευχθούν παρόμοια λάθη στο μέλλον. Εάν ο οργανωμένος Ελληνισμός δεν αδράξει την ευκαιρία αυτή, σε συνεργασία με την ελληνική και εκκλησιαστική διπλωματία, για να προβεί στις απαραίτητες θεσμικές αλλαγές (ίδρυση πολυσυλλεκτικών κοινοτήτων, αύξηση της πολυφωνίας, ίδρυση ασφαλιστικών δικλείδων για την χάραξη μιας ενιαίας πολιτικής-διπλωματικής γραμμής που θα εκφράζει τα συμφέροντα του Γένους), θα πρόκειται για σαφώς μεγαλύτερο και ολέθριο λάθος.

Η ατυχής κίνηση του κ. Ελπιδοφόρου ίσως κάποια στιγμή να ξεχασθεί, αλλά το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού και αυτό έχει αποδέκτη το σύνολο του οργανωμένου Ελληνισμού. Καιρός του ποιείσαι!

About Χριστόφορος ΤΡΙΠΟΥΛΑΣ

editor
Ο Χριστόφορος Τριπουλάς είναι πανεπιστημιακός και διδάσκει μαθήματα ρητορικής και διαπροσωπικής επικοινωνίας. Ασχολείται με την μετάφραση και την επιφυλλιδογραφία και είναι συντάκτης στην εφημερίδα Αριστεία.

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

error:
Αρέσει σε %d bloggers: