Φιάσκο η τρομοκράτηση και τα δρακόντεια μέτρα για τον κορονοϊό

dr ioannis ioannidis stanford

Η σημερινή ασθένεια του κορονoϊού, το Covid-19, ονομάστηκε η πανδημία του αιώνα. Αλλά μπορεί επίσης να είναι ένα φιάσκο αποδείξεων μια φορά στο ένα αιώνα.

Σε μια εποχή που ο καθένας χρειάζεται καλύτερη πληροφόρηση, από μοντέλα ασθενειών και κυβερνήσεις μέχρι ανθρώπους που βρίσκονται σε καραντίνα ή απλά κοινωνική απομάκρυνση, δεν έχουμε αξιόπιστα στοιχεία για το πόσα άτομα έχουν μολυνθεί από το SARS-CoV-2 ή που εξακολουθούν να μολύνονται. Απαιτούνται καλύτερες πληροφορίες για την καθοδήγηση αποφάσεων και δράσεων με μνημειακή σημασία και για την παρακολούθηση των επιπτώσεών τους.

Cover

Τα δρακόντεια αντίμετρα έχουν υιοθετηθεί σε πολλές χώρες. Αν η πανδημία κατακαθήσει – είτε μόνη της είτε λόγω αυτών των μέτρων – η βραχυπρόθεσμη ακραία κοινωνική αποστασιοποίηση και ο περιορισμός μπορούν να γίνουν ανεκτά. Πόσο καιρό, όμως, θα πρέπει να συνεχιστούν μέτρα όπως αυτά, εάν η πανδημία αναποδογυρίσει σε ολόκληρο τον κόσμο; Πώς μπορούν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να πούν εάν κάνουν περισσότερο καλό;

Τα εμβόλια ή οι προσιτές θεραπείες χρειάζονται πολλούς μήνες (ή ακόμα και χρόνια) για να αναπτυχθούν και να δοκιμαστούν σωστά. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα χρονικά όρια, οι συνέπειες των μακροχρόνιων αποκλεισμών είναι εντελώς άγνωστες.

grecobooks -50%

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν μέχρι στιγμής σχετικά με τον αριθμό των ατόμων που έχουν μολυνθεί και το πώς εξελίσσεται η επιδημία είναι εντελώς αναξιόπιστα. Δεδομένων των περιορισμένων δοκιμών μέχρι σήμερα, χάνονται ορισμένοι θάνατοι και πιθανώς η μεγάλη πλειοψηφία των μολύνσεων που οφείλονται στο SARS-CoV-2. Δεν γνωρίζουμε αν αποτυγχάνουμε να καταγράψουμε λοιμώξεις κατά 3 ή 300 φορές. Τρεις μήνες μετά την εμφάνιση της επιδημίας, οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων και καμία χώρα δεν έχει αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την επικράτηση του ιού σε αντιπροσωπευτικό τυχαίο δείγμα του γενικού πληθυσμού.

Αυτό το φιάσκο αποδείξεων δημιουργεί τεράστια αβεβαιότητα σχετικά με τον κίνδυνο θανάτου από το Covid-19. Τα αναφερόμενα ποσοστά θνησιμότητας των περιπτώσεων, όπως το επίσημο ποσοστό 3,4% από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, προκαλούν τρόμο – και δεν έχουν νόημα. Οι ασθενείς που έχουν δοκιμαστεί για το SARS-CoV-2 είναι δυσανάλογα αυτοί με σοβαρά συμπτώματα και κακές εκβάσεις. Καθώς τα περισσότερα συστήματα υγείας έχουν περιορισμένη ικανότητα δοκιμής, η προκατάληψη της επιλογής (selection bias) μπορεί ακόμη και να επιδεινωθεί στο εγγύς μέλλον.

Cover King Konstantine I Greece Edouard Driault

Η μία κατάσταση όπου δοκιμάστηκε ένας ολόκληρος, κλειστός πληθυσμός ήταν το κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess και οι επιβάτες καραντίνας του. Το ποσοστό θνησιμότητας της περίπτωσης ήταν 1,0%, αλλά ήταν ένας ηλικιωμένος πληθυσμός, όπου ο θάνατος από το Covid-19 είναι πολύ υψηλότερος.

Προβάλλοντας το ποσοστό θνησιμότητας του Diamond Princess στην ηλικιακή δομή του πληθυσμού των ΗΠΑ, το ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ των ατόμων που μολύνθηκαν με το Covid-19 θα ήταν 0,125%. Όμως, δεδομένου ότι η εκτίμηση αυτή βασίζεται σε εξαιρετικά λεπτά δεδομένα – υπήρχαν μόλις επτά θάνατοι μεταξύ των 700 μολυσμένων επιβατών και πληρώματος – το πραγματικό ποσοστό θνησιμότητας θα μπορούσε να κυμανθεί από πέντε φορές χαμηλότερα (0,025%) σε πέντε φορές υψηλότερα (0,625%). Είναι επίσης πιθανό κάποιοι από τους επιβάτες που έχουν μολυνθεί να πεθάνουν αργότερα και οι τουρίστες να έχουν διαφορετικές συχνότητες χρόνιων ασθενειών – παράγοντα κινδύνου για χειρότερα αποτελέσματα με μόλυνση από SARS-CoV-2 – από τον γενικό πληθυσμό. Προσθέτοντας αυτές τις επιπλέον πηγές αβεβαιότητας, λογικές εκτιμήσεις για τη σχέση θνησιμότητας των περιπτώσεων στον γενικό πληθυσμό των ΗΠΑ κυμαίνονται από 0,05% έως 1%.

Αυτό το τεράστιο εύρος επηρεάζει σημαντικά την πόσο σοβαρή είναι η πανδημία και τι πρέπει να γίνει. Το ποσοστό θνησιμότητας του πληθυσμού σε ποσοστό πληθυσμού 0,05% είναι χαμηλότερο από την εποχική γρίπη. Εάν αυτό είναι ο πραγματικός ρυθμός, το κλείδωμα του κόσμου με ενδεχομένως τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες μπορεί να είναι εντελώς παράλογο. Είναι σαν ένας ελέφαντας που επιτίθεται από μια γάτα σπιτιού. Απογοητευμένος και προσπαθώντας να αποφύγει τη γάτα, ο ελέφαντας τυχαία πηδάει από ένα βράχο και πεθαίνει.

Μπορεί το ποσοστό θνησιμότητας των περιπτώσεων Covid-19 να είναι τόσο χαμηλό; Όχι, λένε κάποιοι, δείχνοντας το υψηλό ποσοστό ηλικιωμένων. Ωστόσο, ακόμη και μερικοί λεγόμενοι λεγόμενοι ήπιοι ή συνηθισμένοι κορονοϊοί που έχουν γίνει γνωστοί εδώ και δεκαετίες μπορούν να έχουν τα ποσοστά θνησιμότητας ως 8% όταν μολύνουν τους ηλικιωμένους σε νοσηλευτικούς χώρους. Στην πραγματικότητα, αυτοί οι «ήπιοι» κορονοϊοί μολύνουν δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο και αντιπροσωπεύουν το 3% έως 11% αυτών που νοσηλεύονται στις Η.Π.Α. με καρκίνο του κατώτερου αναπνευστικού κάθε χειμώνα.

Αυτοί οι “ήπιοι” κορονοϊοί μπορεί να εμπλέκονται σε αρκετές χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως, αν και η συντριπτική τους πλειοψηφία δεν τεκμηριώνεται με ακριβείς δοκιμές. Αντ ‘αυτού, χάνονται ως θόρυβος μεταξύ 60 εκατομμυρίων θανάτων από διάφορες αιτίες κάθε χρόνο.

Παρόλο που τα συστήματα επιτήρησης υπήρξαν διαθέσιμα εδώ και καιρό για τη γρίπη, η ασθένεια επιβεβαιώνεται από ένα εργαστήριο σε μια μικρή μερίδα περιπτώσεων. Στις Η.Π.Α., για παράδειγμα, μέχρι στιγμής έχουν δοκιμαστεί 1.073.976 δείγματα και 222.552 (20.7%) έχουν δοκιμαστεί θετικά για τη γρίπη. Την ίδια περίοδο, ο εκτιμώμενος αριθμός παρόμοιων με γρίπη ασθενειών κυμαίνεται μεταξύ 36.000.000 και 51.000.000, με εκτιμώμενο θάνατο από 22.000 έως 55.000 γρίπης.

Σημειώστε την αβεβαιότητα σχετικά με τους θανάτους που μοιάζουν με γρίπη: 2,5 φορές, που αντιστοιχεί σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους. Κάθε χρόνο, ορισμένοι από αυτούς τους θανάτους οφείλονται σε γρίπη και μερικοί από άλλους ιούς, όπως οι κορονοϊοί.

Σε μια σειρά αυτοψίας που δοκιμάστηκε για αναπνευστικούς ιούς σε δείγματα από 57 ηλικιωμένους ανθρώπους που πέθαναν κατά τη διάρκεια της εποχής της γρίπης 2016 έως 2017, ανιχνεύθηκαν ιοί της γρίπης στο 18% των δειγμάτων, ενώ οποιοδήποτε είδος αναπνευστικού ιού βρέθηκε στο 47%. Σε μερικούς ανθρώπους που πεθαίνουν από παθογόνους ιούς του αναπνευστικού συστήματος, περισσότεροι από ένας ιός εντοπίζονται κατά την αυτοψία και τα βακτηρίδια συχνά υπερτίθενται. Μια θετική δοκιμή για τον κοροναϊό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ιός αυτός είναι πάντα υπεύθυνος για την κατάρρευση του ασθενούς.

Εάν υποθέσουμε ότι το ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ των ατόμων που έχουν μολυνθεί από το SARS-CoV-2 είναι 0,3% στον γενικό πληθυσμό – μια εικασία από την ανάλυση Diamond Princess – και ότι το 1% του πληθυσμού των ΗΠΑ έχει μολυνθεί (περίπου 3,3 εκατομμύρια άτομα ), αυτό θα μεταφράζεται σε περίπου 10.000 θανάτους. Αυτό ακούγεται σαν ένας τεράστιος αριθμός, αλλά είναι θαμμένος μέσα στο θόρυβο της εκτίμησης των θανάτων από “ασθένεια που μοιάζει με γρίπη”. Αν δεν γνωρίζαμε για έναν νέο ιό εκεί έξω και δεν είχαμε ελέγξει άτομα με δοκιμές PCR, ο αριθμός των συνολικών θανάτων που οφείλονται σε «ασθένεια που μοιάζει με γρίπη» δεν θα φαινόταν ασυνήθιστο φέτος. Το πολύ, ίσως να παρατηρήσαμε ότι η γρίπη αυτή τη σεζόν φαίνεται να είναι κάπως χειρότερη από το μέσο όρο. Η κάλυψη των μέσων ενημέρωσης θα ήταν μικρότερη από ό, τι για ένα παιχνίδι NBA μεταξύ των δύο πιο αδιάφορων ομάδων.

Κάποιοι ανησυχούν ότι οι 68 θάνατοι από το Covid-19 στις ΗΠΑ από τις 16 Μαρτίου θα αυξηθούν εκθετικά σε 680, 6.800, 68.000, 680.000 … μαζί με παρόμοια καταστροφικά σχήματα σε όλο τον κόσμο. Είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο ή κακή επιστημονική φαντασία; Πώς μπορούμε να πούμε σε ποιο σημείο μια τέτοια καμπύλη μπορεί να σταματήσει;

Η πιο πολύτιμη πληροφορία για την απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα ήταν να γνωρίζουμε την τρέχουσα επικράτηση της λοίμωξης σε ένα τυχαίο δείγμα ενός πληθυσμού και να επαναλαμβάνουμε αυτή την άσκηση σε τακτά χρονικά διαστήματα για να εκτιμήσουμε την επίπτωση νέων μολύνσεων. Δυστυχώς, αυτή είναι η πληροφορία που δεν έχουμε.

Ελλείψει δεδομένων, η προετοιμασία για τη χειρότερη αιτιολογία οδηγεί σε ακραία μέτρα κοινωνικής απομόνωσης και κλειδώματος. Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε εάν τα μέτρα αυτά λειτουργούν. Το κλείσιμο σχολείων, για παράδειγμα, μπορεί να μειώσει τα ποσοστά μετάδοσης. Μπορούν όμως να αντισταθούν και στην περίπτωση που τα παιδιά κοινωνικοποιηθούν ούτως ή άλλως, εάν το κλείσιμο του σχολείου οδηγεί τα παιδιά να περάσουν περισσότερο χρόνο με ευπαθή ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας, εάν τα παιδιά στο σπίτι διαταράξουν την ικανότητα των γονιών τους να εργαστούν και πολλά άλλα. Το κλείσιμο σχολείων μπορεί επίσης να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης ασυλίας στα βοοειδή σε μια ηλικιακή ομάδα που έχει αποφευχθεί σοβαρή ασθένεια.

Αυτή ήταν η προοπτική πίσω από τη διαφορετική στάση του Ηνωμένου Βασιλείου που κρατά τα σχολεία ανοιχτά, τουλάχιστον όσο γράφω αυτό. Ελλείψει στοιχείων σχετικά με την πραγματική πορεία της επιδημίας, δεν γνωρίζουμε εάν αυτή η προοπτική ήταν λαμπρή ή καταστροφική.

Η συμπίεση της καμπύλης για να αποφευχθεί η συντριβή του συστήματος υγείας είναι εννοιολογικά υγιής – θεωρητικά. Ένα οπτικό που έχει γίνει ιογενές στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και στα κοινωνικά μέσα δείχνει πως η ισοπέδωση της καμπύλης μειώνει τον όγκο της επιδημίας που είναι πάνω από το όριο του τι μπορεί να χειριστεί το σύστημα υγείας ανά πάσα στιγμή.

Ωστόσο, εάν το σύστημα υγείας καταστεί υπερβολικό, η πλειοψηφία των επιπλέον θανάτων μπορεί να μην οφείλεται σε κορωναϊό, αλλά σε άλλες κοινές ασθένειες και καταστάσεις όπως καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικά επεισόδια, τραύμα, αιμορραγία και τα παρόμοια που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς. Αν το επίπεδο της επιζωοτίας κατακλύσει το σύστημα υγείας και τα ακραία μέτρα έχουν μέτρια αποτελεσματικότητα, τότε η ισοπέδωση της καμπύλης μπορεί να χειροτερεύσει τα πράγματα: Αντί να κατακλύζεται σε μια σύντομη, οξεία φάση, το σύστημα υγείας θα παραμείνει συγκλονισμένο για μια παρατεταμένη περίοδο . Αυτός είναι άλλος λόγος που χρειαζόμαστε δεδομένα σχετικά με το ακριβές επίπεδο της επιδημικής δραστηριότητας.

Ένα από τα κατώτατα όρια είναι ότι δεν γνωρίζουμε πόσο χρόνο μπορούν να διατηρηθούν μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης και κλειδωμένα μέτρα χωρίς σοβαρές συνέπειες για την οικονομία, την κοινωνία και την ψυχική υγεία. Μπορεί να προκύψουν απρόβλεπτες εξελίξεις, όπως η οικονομική κρίση, οι αναταραχές, οι εμφύλιες συγκρούσεις, ο πόλεμος και η κατάρρευση του κοινωνικού ιστού. Τουλάχιστον, χρειαζόμαστε αμερόληπτα δεδομένα επικινδυνότητας και επίπτωσης για το εξελισσόμενο μολυσματικό φορτίο που θα καθοδηγήσει τη λήψη αποφάσεων.

Στο πιο απαισιόδοξο σενάριο, το οποίο δεν αντιλαμβάνομαι, εάν ο νέος κοροναϊός προσβάλλει το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 1% των μολυσμένων ανθρώπων πεθαίνουν, αυτό θα μεταφραστεί σε περισσότερους από 40 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, ταιριάζοντας την πανδημία γρίπης του 1918.

Η συντριπτική πλειοψηφία αυτής της εκατόμβης θα είναι άτομα με περιορισμένο προσδόκιμο ζωής. Αυτό είναι σε αντίθεση με το 1918, όταν πέθαναν πολλοί νέοι.

Κάποιος μπορεί μόνο να ελπίζει ότι, όπως και το 1918, η ζωή θα συνεχιστεί. Αντίθετα, με την απομόνωση μηνών, αν όχι ετών, η ζωή σταματάει σε μεγάλο βαθμό, οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες είναι εντελώς άγνωστες και μπορεί να διακυβευθούν τελικά δισεκατομμύρια, και όχι μόνο εκατομμύρια.

Εάν αποφασίσουμε να πηδήσουμε από το βράχο, χρειαζόμαστε κάποια στοιχεία για να μας ενημερώσετε για τη λογική μιας τέτοιας ενέργειας και τις πιθανότητες να προσγειωθείτε κάπου ασφαλής.


Ο Ιωάννης Ιωαννίδης είναι καθηγητής της ιατρικής και καθηγητής της επιδημιολογίας και της υγείας του πληθυσμού, καθώς και καθηγητής της επιστήμης των βιοϊατρικών δεδομένων στο Πανεπιστήμιο του Πανεπιστημίου Stanford, καθηγητής των στατιστικών της Πανεπιστημιακής Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Stanford και συν-διευθυντής του Meta-Research Κέντρο Καινοτομίας (METRICS) στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

Αγορά Βιβλίου: Θέματα Κοινωνικής Οικονομίας – Από την κοινωνική επιχειρηματικότητα, στις κοινωνικές επενδύσεις και την κοινωνική τραπεζική (Δωρεάν Αποστολή)

Θέματα ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ – Από την κοινωνική επιχειρηματικότητα, στις κοινωνικές επενδύσεις και στην κοινωνική τραπεζική. Συλλογικός Τόμος. Επιμέλεια: Ιωάννης ΝΑΣΙΟΥΛΑΣ. Πρόλογος: Γεώργιος ΝΤΑΣΗΣ, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής. Γράφουν: Ιωάννης ΝΑΣΙΟΥΛΑΣ, Γεώργιος ΝΤΑΣΗΣ, Alain COHEUR, Denis STOKKINK, Kurt BERLO, Oliver WAGNER, Daniel SCHAFER, Ευγενία ΠΕΤΡΙΔΟΥ, Παναγιώτης ΜΠΑΜΙΔΗΣ, Μιχαήλ ΦΕΦΕΣ, Κωνσταντίνος ΓΕΩΡΜΑΣ, Βικτώρια ΣΩΤΗΡΙΑΔΟΥ, Μιχαήλ ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ, ​Βασίλειος ΜΑΥΡΟΕΙΔΗΣ, Απόστολος ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗΣ, π. Αλέξανδρος ΣΑΛΜΑΣ, ​Ναούμ ΜΥΛΩΝΑΣ. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, 2016. ISBN:978-618-80232-3-9​. Σελίδες: 311.

€24.38

Το σχόλιό σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

error: